Wysiłkowe nietrzymanie moczu (SUI) jest jednym z najczęstszych problemów funkcjonalnych u kobiet, istotnie wpływającym na komfort życia, aktywność fizyczną i poczucie kontroli nad własnym ciałem. W ostatnich latach dynamicznie rozwijają się technologie wykorzystujące energię – tzw. Energy-Based Devices (EBD) – które coraz częściej pojawiają się w obszarze ginekologii estetycznej i funkcjonalnej.
Czym są technologie EBD?
Do technologii EBD zaliczamy urządzenia wykorzystujące energię cieplną do kontrolowanego oddziaływania na tkanki pochwy i dna miednicy. Najczęściej stosowane metody to:
• lasery dopochwowe (CO₂, Er:YAG),
• radiofrekwencja (RF),
• HIFU / MFU (ultradźwięki o wysokiej intensywności).
Ich celem jest poprawa jakości i napięcia tkanek wspierających cewkę moczową.
Jak działa energia na tkanki?
Zabiegi EBD wywołują kontrolowany efekt termiczny, który prowadzi do:
• obkurczenia istniejących włókien kolagenowych,
• stymulacji fibroblastów do produkcji nowego kolagenu i elastyny,
• poprawy biomechaniki i elastyczności tkanek.
Efektem klinicznym może być lepsze podparcie cewki moczowej i zmniejszenie epizodów nietrzymania moczu.
Lasery dopochwowe a SUI
Aktualne badania naukowe z lat 2022–2025 nie potwierdzają jednoznacznej skuteczności laseroterapii dopochwowej w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu. Metaanalizy i badania randomizowane nie wykazały istotnej przewagi laserów nad procedurami placebo.
Z tego względu laseroterapia w SUI powinna być traktowana jako metoda eksperymentalna, wymagająca szczególnej ostrożności i rzetelnej informacji pacjentki.
Radiofrekwencja – najbardziej obiecująca metoda EBD
Radiofrekwencja (RF) posiada obecnie najlepsze podstawy naukowe spośród technologii EBD. Badania kliniczne wskazują na istotną poprawę objawów u kobiet z łagodnym i umiarkowanym SUI, szczególnie po menopauzie.
Efekty zabiegu narastają stopniowo i mogą utrzymywać się do 12 miesięcy. Radiofrekwencja nie zastępuje leczenia chirurgicznego, ale może stanowić alternatywę lub uzupełnienie terapii zachowawczej.
Radiofrekwencja igłowa
Radiofrekwencja igłowa jest nowocześniejszą formą terapii, pozwalającą na precyzyjne działanie w głębszych warstwach tkanek okołcewkowych. Wstępne dane kliniczne sugerują potencjalnie silniejszy i dłużej utrzymujący się efekt, jednak metoda ta nadal wymaga dalszych badań.
HIFU / MFU
W przypadku technologii HIFU/MFU obecnie brakuje wiarygodnych danych naukowych potwierdzających ich skuteczność w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu. Z tego względu nie są one rekomendowane jako metoda leczenia SUI.
Bezpieczeństwo i status prawny
Wszystkie technologie EBD stosowane w leczeniu SUI mają charakter off-label i nie są zatwierdzone przez FDA ani EMA do tego wskazania. Zabiegi powinny być wykonywane wyłącznie po właściwej kwalifikacji pacjentki i uzyskaniu świadomej zgody.
Podsumowanie
Technologie EBD mogą stanowić element nowoczesnego, regeneracyjnego podejścia do leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u wybranych pacjentek. Najlepsze dane kliniczne dotyczą radiofrekwencji, podczas gdy inne metody pozostają w fazie badań.
Każda terapia powinna być indywidualnie dobrana, a pacjentka dokładnie poinformowana o możliwościach i ograniczeniach leczenia.
